Վարիկոզ (երակների լայնացում, քրոնիկ երակային հիվանդություն)

Ինչ է դա

Վարիկոզը մակերեսային երակների կայուն լայնացումն ու ոլորման հետևանք է, որն առաջանում է փականային անբավարարության և արյան ետադարձ հոսքի (ռեֆլյուքսի) պատճառով։ Այն մտնում է քրոնիկ երակային հիվանդության (ՔԵՀ) սպեկտրի մեջ՝ կոսմետիկ «աստղիկներից» մինչև այտուց, էկզեմա և տրոպիկական խոցեր։

 

Ախտանշաններ

 

  • Ճնշման/ծանրության զգացում, «հոգնած» ոտքեր՝ երեկոյան առավել արտահայտված

  • Տեսանելի ոլորուն, ուռուցիկ երակներ, «սարդիկներ»/ցանցանման երակներ

  • Սրունքների/կոճի այտուցվածություն, գիշերային կծկումներ, քոր և այրոց

  • Կաշին՝ սրունքի ստորին երրորդում՝ մգացում, խտացում (լիպոդերմատոսկլերոզ)

  • Դանդաղ ապաքինվող վերքեր, տրոպիկական խոցեր՝ առաջադեմ դեպքերում

 

Հնարավոր բարդություններ․ մակերեսային թրոմբոֆլեբիտ, արյունահոսություն վարիկոզ հանգույցից, երակային էկզեմա/ցելյուլիտ, հազվադեպ՝ խորը երակների թրոմբոզ (ԽԵԹ) և թոքային էմբոլիա (ԹԶԷ)։

 

Ինչու է առաջանում

 

  • Երակային պատի/փականների ժառանգական թուլություն

  • Հղիություն, հորմոնալ գործոններ կանանց մոտ

  • Երկարատև կանգնած/նստած դիրք, քիչ շարժում

  • Գիրություն, քրոնիկ փորկապություն, ծանրության բարձրացում

  • Տարիք, ոտքի վնասումներ/վիրահատություններ, թաթի հարթաթաթություն, սեղմող հագուստ/կոշիկ

 

Ախտորոշում

 

  • Ֆլեբոլոգ/անոթային վիրաբույժի զննում՝ CEAP դասակարգմամբ (C0–C6)

  • Երկակի (դուպլեքս) ՈւՁՀ երակների - գնահատում է անցանելիությունը և ռեֆլյուքսը

  • Ցուցումով՝ կոագուլոգրամա, թրոմբոզի ռիսկերի գնահատում, դերմատոլոգ/էնդոկրինոլոգի խորհրդատվություն

 

Պահպանողական միջոցառումներ (բազային բոլորի համար)

 

  • Կոմպրեսիոն տրիկոտաժ. հագնել առավոտյան, հանել գիշերը

  • Ռեժիմ/ակտիվություն․ ամենօրյա քայլք, ընդմիջումներ երկար նստելու/կանգնելու դեպքում, ոտքերը բարձր դիրքում՝ հանգստի ժամանակ, խուսափել ուժեղ տաքությունից/սաունայից

  • Քաշ/սնունդ․ քաշի վերահսկում, մանրաթելեր՝ փորկապության կանխարգելման համար

  • Տեղային գելեր/վենոակտիվներ՝ ախտանշանների թեթևացման համար, սուր ֆլեբիտի դեպքում՝ կարճատև ՈՍՀԲ

  • Վարժանքներ/ֆիզիոթերապիա․ «սրունքի պոմպ»՝ կրնկի բարձրացումներ, կոճերի պտույտներ, «հեծանիվ» շարժումներ

 

Մինիմալ ինվազիվ էնդովենոզ թերապիա (առաջնային՝ առանցքային ռեֆլյուքսի դեպքում)

 

  • Լազերային (EVLA) կամ ռադիոհաճախական (RFA) աբլացիա՝ անբավարար հիմնական ցողունի (ՄՄԵ/ՓՄԵ՝ GSV/SSV) փակման համար, ՈւՁՀ հսկողությամբ, ամբուլատոր

  • Կիանոակրիլատային «սոսնձում»՝ առանց տումեսցենտ անեսթեզիայի, արագ վերականգնում ընտրված դեպքերում

  • Փրփուրային սկլերոթերապիա՝ տրիբուտարների, ռետիկուլյար/սարդանման երակների համար և որպես հավելում EVLA/RFA-ին

 

Վիրաբուժական տարբերակներ

 

  • Միկրոֆլեբէկտոմիա՝ վարիկոզ տրիբուտարների հեռացում միկրալիփումներով

  • Կոմբինացված ֆլեբէկտոմիա/ստրիպինգ՝ սահմանափակ ցուցումներով

 

Կանխարգելում և ապրելակերպ

 

  • Ամեն օր 30–40 րոպե քայլք կամ համարժեք ակտիվություն

  • Աշխատավայրում ընդմիջումներ ամեն 45–60 րոպեն մեկ, խուսափել «ոտքը ոտքի վրա» դիրքից

  • Երկար թռիչքների, հղիության կամ երկար կանգնելու դեպքում՝ կոմպրեսիոն գուլպաներ

  • Հարմարավետ կոշիկ (ցածր կրունկ), չսեղմող հագուստ, քաշի կառավարում

  • Սրունքի մաշկի կանոնավոր խնամք

 

Ո՞ր մասնագետին դիմել

 

Հիմնական մասնագետը ֆլեբոլոգը/անոթային վիրաբույժն է։ Խոցերի դեպքում՝ նաև դերմատոլոգ/վիրակապային ծառայություն։ ԽԵԹ/ԹԶԷ կասկածի ժամանակ անհրաժեշտ է շտապ գնահատում։

 

Ծառայություններ և ուղին Երևանում

 

Սովորաբար՝ առաջնային խորհրդատվություն, երակների դուպլեքս ՈւՁՀ, կոմպրեսիայի ընտրություն, իսկ ցուցումով՝ EVLA/RFA, փրփուրային սկլերոթերապիա, միկրոֆլեբէկտոմիա, խոցերի բուժում։ Ծառայության գինը կախված է մեթոդից և կոմպրեսիայի դասից։ Doctor911.am հարթակում կարող եք համեմատել կլինիկաները/փաթեթները, բժիշկին և գրանցվել օնլայն։

 

Նյութը տեղեկատվական է և չի փոխարինում բժշկի խորհրդատվությանը։ Սուր այտուցի, ցավոտ կարմրած երակի, արյունահոսության, կրծքավանդակի ցավի կամ հանկարծակի շնչակտուրության դեպքում դիմեք շտապ օգնության։